Skąd ta nazwa i po co to komu
POS to skrót od angielskiego point of sale, czyli miejsce sprzedaży. Czasem spotkasz też określenie POP (point of purchase) — w praktyce chodzi o to samo. Materiały POS to wszystko, co stoi, wisi albo leży w sklepie i mówi klientowi: tu jest promocja, tu jest nowość, weź mnie.
Dlaczego to działa? Bo spora część decyzji zakupowych zapada przy półce. Klient przychodzi po chleb, a wychodzi z chlebem i batonem, bo przy kasie stał stand z czymś, czego nie planował. W sklepie samoobsługowym półka jest jedynym sprzedawcą, który rozmawia z każdym klientem — POS daje mu głos.
Materiały POS zamawiają trzy grupy: producenci, którzy chcą wyróżnić swój towar w cudzych sklepach, sieci handlowe przy akcjach promocyjnych oraz pojedyncze sklepy, apteki, drogerie i salony, które chcą sprzedać więcej tego, co mają na półce.
Rodzaje materiałów POS i do czego służą
| Materiał POS | Gdzie pracuje | Z czego zwykle | Cena materiału z drukiem |
|---|---|---|---|
| Wobler | wystaje z półki na giętkim ramieniu | HIPS 0,8 mm | ok. 65–103 zł/m² |
| Shelfstopper | wystaje prostopadle z półki, widoczny z alejki | HIPS lub PCV 3 mm | ok. 65–139 zł/m² |
| Listwa cenowa / półkowa | przód półki, cała długość regału | papier syntetyczny 160 g lub HIPS | ok. 39–103 zł/m² |
| Stand półkowy | na ladzie lub półce, z produktami | karton kanalikowy 3,5 mm | ok. 55–90 zł/m² |
| Ekspozytor nadladowy | przy kasie | karton lub plexi 3 mm | ok. 55–257 zł/m² |
| Kosz zasypowy | na posadzce, towar luzem | karton kanalikowy | ok. 55–90 zł/m² + wycinanie |
| Totem / postać kartonowa | wejście, alejka | karton lub plaster miodu 10 mm | ok. 55–192 zł/m² |
| Naklejka podłogowa | posadzka przed regałem | folia z laminatem R10 | ok. 81–127 zł/m² |
| Ulotkownik | lada, recepcja | plexi bezbarwna 3 mm | ok. 182–257 zł/m² + gięcie |
Niższa stawka z przedziału dotyczy większych powierzchni. Do tego dochodzi wycinanie po kształcie — np. HIPS ok. 4 zł netto za metr bieżący ścieżki, karton po wykroju ok. 3 zł netto za mb, bigowanie linii zagięcia ok. 2 zł netto za mb. Szczegóły i warianty znajdziesz na stronach woblery, shelfstoppery i cenówki oraz standy półkowe.
Przykład: ile kosztują woblery dla jednego sklepu
Policzmy prosty przypadek. Sklep chce oznaczyć 100 produktów w promocji okrągłymi woblerami o średnicy 10 cm z HIPS-u.
- Powierzchnia: 100 × 10 × 10 cm to 1 m², a ze spadami i zapasem na wycinanie liczymy ok. 1,2 m².
- Druk na HIPS 0,8 mm przy 1–4 m²: 1,2 m² × ok. 103 zł = ok. 125 zł netto.
- Wycinanie po kształcie: obwód koła ok. 0,3 m, więc 100 sztuk to ok. 31 mb × 4 zł = ok. 125 zł netto.
- Razem ok. 250 zł netto, czyli ok. 2,50 zł za sztukę bez ramion mocujących.
Przy małych formatach obowiązuje minimalna wartość druku i obróbki, więc 10 woblerów nie będzie kosztować dziesięć razy mniej niż sto. Dlatego zwykle radzimy zebrać kilka akcji w jedno zamówienie — np. woblery na dwie kolejne promocje i do tego plakaty.
Karton, PCV czy plexi — jak dobrać materiał
Najprostsza zasada: materiał dobieramy do tego, jak długo POS ma postać w sklepie.
Karton kanalikowy — akcje na kilka tygodni: promocja, sezon, premiera produktu. Lekki, tani, w pełni recyklowalny, składany na płasko, więc tani w wysyłce. Po akcji idzie na makulaturę. Nie lubi wilgoci — przy lodówkach, zamrażarkach i na zewnątrz się nie sprawdzi.
HIPS i PCV spienione — kilka miesięcy do kilku lat. Woblery, listwy, shelfstoppery, które przetrwają wycieranie półek i przypadkowe uderzenia wózkiem.
Plexi — elementy stałe i bardziej eleganckie: ulotkowniki, podstawki pod testery, prezentery przy kasie w aptece czy u jubilera. Droższe na starcie, ale służą latami.
Płyta plaster miodu, sklejka — większe, solidne standy i zabudowy, które mają wyglądać jak mebel, a nie jak karton.
Częsty błąd: stand kartonowy zamówiony na stałe. Po trzech miesiącach ma przetarte rogi i wygląda gorzej niż brak standu. Jeśli coś ma stać rok, od razu zrób to z trwalszego materiału.
Co sprawia, że POS sprzedaje
Widzimy wiele materiałów POS — część pracuje, część jest po prostu kolorowym kawałkiem plastiku. Różnica zwykle leży w kilku szczegółach:
- Jedna informacja. Cena, rabat albo nowość — nie wszystko naraz. „−30%” czytelne z alejki zrobi więcej niż akapit o składnikach.
- Właściwa wysokość. Najlepiej sprzedaje strefa na wysokości wzroku i rąk. Wobler na najniższej półce widzą głównie dzieci.
- Kontrast z otoczeniem. Jeśli cały sklep jest czerwono-żółty od promocji, czerwony wobler ginie. Czasem lepiej wyróżnić się spokojną, ciemną grafiką.
- Kierunek. Naklejka podłogowa ze strzałką do regału albo totem przy wejściu prowadzi klienta tam, gdzie chcesz.
- Porządek. Za dużo materiałów naraz męczy i nic nie jest widoczne. Mniej, ale w dobrych miejscach.
- Termin. Materiał z promocją, która skończyła się dwa tygodnie temu, szkodzi wiarygodności. Ustal, kto i kiedy zdejmuje POS po akcji.
POS dla sieci sklepów — kompletacja i wysyłka
Przy kilkunastu czy kilkudziesięciu punktach sam druk to połowa pracy. Druga połowa to rozdzielenie materiałów na sklepy i wysłanie ich tak, żeby dotarły przed startem akcji. Robimy to u siebie: konfekcjonowanie zestawu na punkt kosztuje ok. 14 zł netto, kompletacja i wysyłka wielopunktowa ok. 12 zł netto za punkt.
Przykład: sieć 20 sklepów, każdy dostaje zestaw z woblerami, plakatem i naklejką podłogową. Do kosztu druku dochodzi 20 × (14 + 12 zł) = ok. 520 zł netto za spakowanie i wysyłkę na 20 adresów. Każdy zestaw jest opisany adresem sklepu, więc kierownik nie musi niczego rozdzielać. Więcej o tym w opisie zestawów kampanijnych dla sieci i w poradniku wysyłka do wielu sklepów.