Lichtreclame & grootformaat print
Dtp en prepress – waar het ontwerp ophoudt
De twee termen worden vaak verward, omdat soms dezelfde mensen beide doen. Het verschil zit in het doel.
Dtp is werk aan inhoud en uiterlijk: zetwerk, pagina-opmaak, het maken van een catalogus, een flyer, een bord. Een dtp'er zorgt dat alles in het formaat past, leesbaar is en bij de huisstijl hoort. Het resultaat is een afgewerkt ontwerp, meestal als PDF.
Prepress begint zodra het ontwerp is goedgekeurd. Aan de inhoud verandert niemand meer iets – nu gaat het erom dat de machine precies drukt wat de klant zag, op het juiste formaat, in de juiste kleur en met de juiste markeringen om te snijden. Het is een technische fase die de klant meestal niet ziet, maar die bepaalt of het drukwerk zonder verrassingen uitkomt.
Bij ons doet onze eigen studio beide. Hebt u alleen het ontwerp nodig, kijk dan op de pagina grafisch ontwerp en dtp; hebt u een afgewerkt bestand, dan gaat het naar bestandsvoorbereiding en preflight.
Wat we in een bestand controleren – de prepress-checklist
Elk bestand doorloopt vóór de productie dezelfde lijst. Zo ziet die er in de praktijk uit:
- Formaat en schaal. Heeft het bestand de maat van het product? Bij grootformaat accepteren we vaak bestanden op schaal 1:10 – dan is een spandoek van 10 × 2 m een document van 100 × 20 cm. We controleren of de schaal vermeld en consistent is.
- Afloop en veilige zone. Bij kleinformaat drukwerk 3 mm afloop rondom; bij grootformaat een toeslag die afhangt van de afwerking – voor een las, een tunnelzoom of het omslaan rond een frame.
- Kleurmodus. RGB-bestanden zetten we om naar CMYK met een profiel dat bij het materiaal past. Felle groenen, blauwen en oranjes lijden het meest – daarover meer in CMYK of RGB.
- Resolutie. Voor prints die van dichtbij worden bekeken ca. 300 dpi op 1:1; voor spandoeken meestal 100–150 dpi; voor billboards die op tientallen meters worden gezien, volstaat minder.
- Lettertypen. Die moeten in de PDF ingesloten zijn of omgezet naar contouren. Een ontbrekend lettertype wordt vervangen door een heel ander lettertype.
- Zwart. Kleine tekst in puur zwart (100% K), grote zwarte vlakken in 'diepzwart' met andere kleuren erbij – anders worden ze grijs.
- Totale inktdekking. Te veel inkt op één plek geeft uitlopen en problemen met drogen of uitharden.
- Overdruk. Verkeerd ingesteld kan overdruk witte tekst 'opeten' of de kleur van een element veranderen.
- Wit en lak. Bij drukken op transparant of gekleurd materiaal wordt wit gedrukt vanuit een aparte steunkleur in het bestand. Die moet een naam hebben en op overdruk staan.
- Snijlijnen. De contour voor snijplotter, freesmachine of laser moet een vector zijn, in een aparte kleur, gesloten en zonder dubbele paden.
Wat er daarna gebeurt: inslag, RIP en profiel
Is het bestand in orde, dan begint het deel dat de klant niet ziet.
Inslag (impositie) – exemplaren op het vel of de rol plaatsen. Visitekaartjes zetten we met tientallen tegelijk op een vel, stickers zo dat er zo min mogelijk folie verloren gaat, en een catalogus zo dat de pagina's na vouwen en nieten in de goede volgorde staan. Bij grootformaat delen we prints breder dan 3,2 m op in banen met overlap.
RIP (raster image processor) is de software die de PDF omzet in inktdruppels voor een bepaalde machine. Hier wordt het kleurprofiel voor het materiaal gekozen – spandoek drukt anders dan backlitfolie, die verzadigd moet zijn voor verlichting.
Proof. Waar kleur cruciaal is, maken we een A3-proefdruk op het definitieve materiaal (ca. € 13 excl. btw, verrekend bij orders boven 20 m²) of een gecertificeerde contractproof (ca. € 38 excl. btw). Meer in huisstijlkleur in drukwerk – Pantone, proofs en proeven.
Wat dtp en bestandsvoorbereiding kosten
| Dienst | Prijs excl. btw | Wanneer nodig |
|---|---|---|
| Technische controle en correctie van het bestand | inbegrepen in de orderprijs | altijd, vóór elke productie |
| Bestand aanpassen aan een ander formaat | ca. € 13 per stuk | u hebt een roll-up en wilt een spandoek van 3 × 1 m |
| Logo vectoriseren | ca. € 26 per stuk | logo alleen als JPG of PNG, maar het moet gefreesd, geplot of als 3D-letters gemaakt worden |
| Eenvoudig ontwerp voor spandoek of bord | ca. € 43 per stuk | tot 2 correctierondes |
| Studiotijd bij complexe projecten | ca. € 35 per uur | catalogi, bewegwijzeringssystemen, key-visual-adaptaties |
| A3-proefdruk op het definitieve materiaal | ca. € 13 per stuk | een nieuwe huisstijlkleur, een ongebruikelijk materiaal |
| Gecertificeerde contractproof | ca. € 38 per stuk | kleurnauwkeurigheid contractueel vereist |
Kleine technische correcties (afloop toevoegen vanuit de achtergrond, lettertypen naar contouren, kleurconversie) doen we als onderdeel van de controle. Wat we rekenen, is werk dat het ontwerp verandert: de opmaak opnieuw opbouwen voor een ander formaat, een logo hertekenen, inhoud zetten.
De meest voorkomende problemen met bestanden
Dezelfde fouten komen al jaren terug, dus we zeggen het maar gewoon:
- Een logo van internet of uit een e-mailhandtekening. Het is 200 pixels breed en ziet er op een spandoek van 3 m uit als een mozaïek. De oplossing is een vector – dat beschrijven we in vectorlogo.
- Een ontwerp uit een online editor in RGB, zonder afloop. Het is te redden, maar de kleuren kunnen rustiger uitkomen dan op het scherm.
- Een bestand op de verkeerde schaal zonder vermelding. We krijgen 50 × 20 cm en weten niet of het 1:10 is of dat het product echt zo klein is.
- Tekst tegen de rand van een spandoek. Na zomen en ringen zit er een ring in een letter.
- Foto's met lage resolutie in opmaaksoftware. In de preview zien ze er goed uit, omdat het programma een miniatuur toont.
Elk zo'n probleem melden we vóór het drukken, met een voorstel voor een oplossing. We drukken niet 'zoals het is' als we weten dat het resultaat slecht wordt.