Co robimy laserem najczęściej
Laser to narzędzie do precyzyjnej, drobnej roboty. W reklamie i drobnej produkcji używamy go głównie do:
- elementów z plexi – tabliczki, podstawki, ulotkowniki, zawieszki, napisy na dystansach, elementy statuetek; krawędź plexi po laserze jest gładka i błyszcząca, nie trzeba jej polerować,
- sklejki i MDF – podkładki, zawieszki, opakowania, szablony, dekoracje, litery do malowania, puzzle i wycinanki na eventy,
- graweru logo i opisów – na drewnie, sklejce, plexi; do personalizacji, numeracji, tabliczek z nazwiskiem,
- filcu, gumy, PET – uszczelki, podkładki, wkładki do opakowań, elementy ekspozycji,
- serii z personalizacją – kilkadziesiąt czy kilkaset sztuk tego samego kształtu z innym imieniem lub numerem.
Często łączymy laser z drukiem UV: najpierw nadruk w pełnym kolorze na płycie, potem wycięcie po obrysie. Tak powstają kolorowe zawieszki, breloki z plexi czy elementy ulotkowników i prezenterów.
Plexi do lasera kupujemy w wersji lanej albo ekstrudowanej – i to ma znaczenie. Plexi lana po graweru daje ładny, mleczny, matowy ślad, ekstrudowana graweruje się słabiej, za to tnie się czyściej. Jeśli zależy Ci na wyraźnym graweru na przezroczystej płycie, powiedz o tym przy zamówieniu, dobierzemy odpowiednią płytę.
Jakie materiały nadają się do lasera, a jakie nie
| Materiał | Cięcie | Grawer | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Plexi (PMMA) do 5 mm | tak | tak | krawędź błyszcząca, bez polerowania |
| Plexi 6–10 mm | tak | tak | powyżej ok. 8 mm lepszy jest frez |
| Sklejka, MDF do 5 mm | tak | tak | krawędź przypalona na brązowo – to normalne |
| Drewno lite | cienkie elementy | tak | grawer wychodzi ciemny, kontrastowy |
| Filc, guma, PET | tak | częściowo | uszczelki, podkładki, wkładki |
| PCV spienione i lite | nie | nie | przy paleniu wydziela chlor – tniemy nożem lub frezem |
| Poliwęglan | nie polecamy | słabo | żółknie i kopci – lepszy frez |
| Dibond, metal | nie | nie | dibond frezujemy, metal znakujemy grawerem mechanicznym lub drukiem UV |
Najwięcej nieporozumień dotyczy PCV. To popularny materiał na tabliczki, więc klienci zakładają, że „laser przecież wszystko tnie”. Tnie, ale PCV przy paleniu wydziela żrące opary, które szkodzą ludziom i niszczą maszynę. Żadna rzetelna pracownia tego nie robi.
Ile kosztuje cięcie i grawer laserem
| Usługa | Cena |
|---|---|
| Cięcie sklejki / MDF do 5 mm | ok. 3,60 zł / mb ścieżki |
| Cięcie plexi, PET, filcu, gumy do 5 mm | ok. 3,30 zł / mb ścieżki |
| Cięcie plexi 6–10 mm | ok. 6,20 zł / mb ścieżki |
| Grawer powierzchniowy (logo, opisy) | ok. 2,30 zł / dm² |
| Grawer głęboki (tabliczki trwałe) | ok. 4,60 zł / dm² |
| Znakowanie seryjne od 100 szt. | ok. 1 zł / szt. |
| Minimalna wartość zlecenia laserowego | ok. 59 zł |
Przykład: 50 podkładek ze sklejki 10 × 10 cm z wygrawerowanym logo o powierzchni ok. 0,5 dm².
- Cięcie: obwód 0,4 mb × 50 szt. = 20 mb × 3,60 zł = ok. 72 zł
- Grawer: 0,5 dm² × 50 szt. = 25 dm² × 2,30 zł = ok. 58 zł
- Razem obróbka: ok. 130 zł netto, do tego materiał
Przy setce i więcej sztuk z identycznym znakowaniem przechodzimy na stawkę seryjną za sztukę – opłaca się to zwłaszcza przy personalizacji numerami czy imionami.
Laser czy frez – szybkie porównanie
Za laserem:
- bardzo drobne detale i ostre narożniki wewnętrzne, których okrągły frez nie zrobi,
- błyszcząca krawędź plexi od razu, bez polerowania,
- grawer zdjęć, cienkich linii i małych napisów,
- tani przy cienkich materiałach i dużej liczbie małych elementów.
Przeciw laserowi:
- grube płyty – powyżej ok. 8 mm krawędź plexi robi się nierówna i lekko skośna,
- przypalone, ciemne krawędzie sklejki – jeśli przeszkadzają, trzeba je szlifować albo malować,
- materiały, których nie wolno palić (PCV) albo które się topią i kopcą,
- metal i dibond.
W praktyce o wyborze decyduje materiał i grubość, a nie upodobanie. Jeśli projekt ma elementy z różnych płyt, robimy część laserem, a część frezem CNC. Szczegóły frezowania opisujemy w poradniku frezowanie CNC plexi, PCV i dibondu.
Zdarza się też, że lepszym wyborem od lasera jest nóż. Przy kartonie, piance czy cienkim HIPS cięcie nożem oscylacyjnym nie zostawia przypalonej krawędzi ani zapachu spalenizny, co ma znaczenie przy ekspozytorach i opakowaniach stojących w sklepie.
Jak przygotować plik pod laser
Laser, tak samo jak frezarka, potrzebuje pliku wektorowego: PDF, AI, EPS, SVG lub DXF w skali 1:1.
- Linie cięcia oznacz jednym kolorem (np. czerwonym, cienką linią), grawer – innym kolorem lub jako wypełnienie.
- Teksty zamień na krzywe.
- Usuń zdublowane linie – laser przejdzie dwa razy, przypali krawędź i doliczy ścieżkę.
- Przy graweru zdjęcia lub grafiki rastrowej wyślij plik w dobrej rozdzielczości, w odcieniach szarości.
- Napisz materiał i grubość.
Jeśli masz tylko logo w JPG, zrobimy wektoryzację – ok. 110 zł netto za logotyp. Wyjaśnienie, dlaczego wektor jest tak ważny, znajdziesz w poradniku logo w wektorze.
Przy pierwszym zamówieniu nietypowego elementu warto zrobić jedną sztukę próbną. Szczególnie gdy coś ma do czegoś pasować – wkładka do pudełka, uszczelka, element wsuwany w szczelinę. Laser zabiera trochę materiału na szerokość wiązki, więc przy dokładnych pasowaniach uwzględniamy to w pliku.