Jak działa druk UV — bez chemii schnięcia
W klasycznych tuszach (rozpuszczalnikowych czy wodnych) barwnik jest rozpuszczony w cieczy, która musi odparować albo wsiąknąć. Dopóki to się nie stanie, wydruk jest wrażliwy — można go rozmazać, nie wolno go zwijać ani laminować.
Tusz UV działa inaczej. Zawiera monomery i fotoinicjatory, które pod wpływem światła ultrafioletowego w ułamku sekundy łączą się w twardą, polimerową warstwę. Głowica nakłada kroplę, zaraz za nią przesuwa się lampa UV i tusz jest utwardzony, zanim materiał wyjedzie z maszyny. Nic nie odparowuje, więc nie ma zapachu rozpuszczalnika ani czasu „odgazowania”.
W praktyce oznacza to trzy rzeczy, które klient widzi od razu:
- wydruk można natychmiast ciąć, zgrzewać, oczkować, kaszerować i pakować,
- tusz leży na powierzchni, a nie wsiąka, więc da się drukować na materiałach niechłonnych: plexi, szkle, aluminium, PCV,
- na powierzchni zostaje cienka, odporna na ścieranie warstwa — w wielu zastosowaniach laminat staje się opcją, a nie obowiązkiem.
Na czym drukujemy UV
Maszyny UV dzielą się na rolowe (materiał przewija się z roli na rolę) i płaskie, tzw. flatbed, na których leży sztywna płyta. U nas pracują dwie przemysłowe drukarki UV o szerokości 3,2 m, które obsługują jedno i drugie, plus osobny druk LED UV z elastycznym tuszem do tekstyliów.
Z roli drukujemy banery (frontlight, blockout, backlit, mesh), folie samoprzylepne, papiery plakatowe, tapety, canvas i tkaniny. Z płyt — dibond, PCV spienione, plexi bezbarwną i mleczną, poliwęglan, HIPS, karton, płytę plaster miodu, sklejkę i MDF. Szerokość 3,2 m oznacza, że baner do tej szerokości drukujemy w jednym kawałku, bez zgrzewu przez środek grafiki.
Osobna kategoria to druk na materiale powierzonym: szkło, lustra, blachy, drewno, gotowe płyty klienta do 50 mm grubości. Na szkle i lustrze kładziemy najpierw primer, a pod kolor podkład z białego tuszu — bez niego barwy na przezroczystym podłożu wychodzą blade. Szczegóły i ceny są na stronie druk UV na szkle oraz druk na płytach i panelach.
Ile kosztuje druk UV — przykładowe stawki
| Materiał | Zastosowanie | Cena netto / m² |
|---|---|---|
| Baner powlekany 510 g | ogrodzenia, elewacje, 2–3 lata na zewnątrz | ok. 26–55 zł |
| Folia monomeryczna biała | witryny, naklejki, 2–3 lata | ok. 23–49 zł |
| Papier plakatowy satyna 170 g | plakaty do wnętrz | ok. 23–47 zł |
| Baner tekstylny 210 g | ścianki, ramy, wnętrza | ok. 53–94 zł |
| PCV spienione 3 mm | tabliczki, oznakowanie wewnątrz | ok. 90–139 zł |
| Dibond 3 mm | szyldy i tablice zewnętrzne | ok. 148–217 zł |
| Plexi bezbarwna 3 mm z podkładem białym | tabliczki na dystansach | ok. 182–257 zł |
| Druk na szkle / lustrze powierzonym | witryny, wnętrza premium | ok. 99–143 zł |
Przykład: baner 4 × 1 m to 4 m², czyli stawka z najwyższego przedziału (1–4 m²) — ok. 55 zł × 4 = ok. 220 zł netto, z docięciem, zgrzewem krawędzi i oczkami co 50 cm w cenie. Przy 20 m² stawka spada do ok. 31 zł/m². Stawka obejmuje powierzchnię ze spadami i zapasem na wykończenie, a przy bardzo małych formatach obowiązuje minimalna wartość druku i obróbki. Pełne zestawienia materiałów znajdziesz w poradniku Dibond, plexi, PCV, HIPS — materiały w pigułce.
Zalety i ograniczenia — uczciwie
Druk UV wybraliśmy jako podstawową technologię, bo do reklamy wielkoformatowej pasuje najlepiej. Nie jest jednak magiczny i warto znać obie strony.
Co przemawia za UV:
- Czas. Brak schnięcia skraca produkcję. Standardowo realizujemy w ok. 3 dni robocze, a ekspres 24 h jest możliwy właśnie dlatego, że tusz jest gotowy od razu.
- Uniwersalność. Jedna technologia na banerze, folii, płycie i szkle. Kolor na szyldzie z dibondu i na banerze obok wychodzi spójnie.
- Biały tusz. Można drukować biel jako kolor albo jako podkład pod grafikę na przezroczystym lub ciemnym materiale.
- Odporność. Utwardzona warstwa dobrze znosi ścieranie i deszcz; banery i folie drukowane UV nie wymagają laminatu w większości zastosowań.
- Bez zapachu. Wydruk można od razu powiesić we wnętrzu, np. w czynnym szpitalu czy restauracji.
O czym trzeba wiedzieć:
- Warstwa tuszu jest minimalnie wyczuwalna pod palcem, zwłaszcza z podkładem białym. Na plakacie z bliska widać lekki połysk w miejscach mocno nasyconych.
- Utwardzony tusz jest mniej rozciągliwy niż tusz, który wsiąkł w podłoże. Przy foliach na mocne przetłoczenia karoserii dobieramy folię wylewaną i laminat, a przy tekstyliach składanych wielokrotnie — rozważamy sublimację.
- Na niektórych podłożach (szkło, metal, drewno) potrzebny jest primer, inaczej przyczepność jest słaba. To dolicza etap i koszt.
Kiedy UV, a kiedy inna technologia
UV jest pierwszym wyborem dla banerów, siatek, folii, tablic, szyldów, POS, tapet i większości grafik do wnętrz. Tam, gdzie liczy się bardzo miękki chwyt tkaniny i przebicie koloru na drugą stronę (flagi, banery tekstylne składane do torby), drukujemy sublimacyjnie — opisujemy to w poradniku Sublimacja — jak działa i kiedy ją wybrać.
Na rynku spotkasz też druk solwentowy i lateksowy. To sprawdzone technologie, z własnymi zaletami, ale różnią się sposobem utrwalania tuszu i zakresem podłoży. Porównanie znajdziesz w tekście Druk solwentowy, lateksowy i UV.
Jeśli nie wiesz, co wybrać, opisz nam, gdzie wydruk ma wisieć, jak długo i w jakich warunkach. Materiał i technologię dobierzemy sami i napiszemy w wycenie, dlaczego.