Pięć materiałów, z których drukujemy najczęściej
| Materiał | Cena | Mocne strony | Słabe strony | Typowe zastosowania |
|---|---|---|---|---|
| PLA | ok. 0,21 zł / g | dokładny, łatwy w druku, ładna powierzchnia, duży wybór kolorów | mięknie ok. 55–60 °C, kruchy przy uderzeniu, nie na słońce | makiety, prototypy wizualne, figurki, dekoracje, modele wnętrz |
| PETG | ok. 0,31 zł / g | mocniejszy i mniej kruchy, wytrzymuje wyższą temperaturę, odporny na wilgoć | mniej ostre detale, trudniej szlifować | uchwyty, obudowy, części użytkowe, pojemniki |
| ABS | ok. 0,26 zł / g | odporny na temperaturę, dobrze się szlifuje i klei | kurczy się przy druku, duże elementy mogą się wypaczać | części techniczne, obudowy, elementy do obróbki |
| ASA | ok. 0,38 zł / g | odporny na UV i pogodę, nie blaknie tak jak inne | droższy, wymagający w druku | elementy na zewnątrz, osłony, litery, oznakowanie |
| TPU | ok. 0,59 zł / g | elastyczny jak guma, odporny na ścieranie | wolny druk, trudne detale | uszczelki, odboje, nóżki, osłony, paski |
Podane temperatury to wartości orientacyjne – zależą od konkretnego filamentu i od tego, czy element jest obciążony. Element bez obciążenia wytrzyma zwykle więcej niż uchwyt, na którym coś wisi.
W większości zleceń wybór zawęża się do dwóch materiałów: PLA albo PETG. Pozostałe trzy dobieramy do konkretnych zadań – ASA, gdy element ma stać na zewnątrz, ABS przy częściach do dalszej obróbki, a TPU wszędzie tam, gdzie coś ma się zginać, tłumić drgania albo uszczelniać.
Kolor filamentu nie zmienia ceny, ale nie każdy kolor jest dostępny w każdym materiale. Najszerszy wybór barw jest w PLA. Przy ASA i TPU paleta jest węższa, więc jeśli kolor ma znaczenie, napisz o nim od razu.
Jak wybrać – pytania, które zadajemy klientom
Zamiast zaczynać od nazwy materiału, zaczynamy od tego, gdzie i jak rzecz będzie pracować. Wystarczy pięć pytań:
- Wnętrze czy zewnątrz? Na zewnątrz PLA odpada. Słońce i temperatura szybko go odkształcą. Wybieramy ASA, przy krótkim użyciu ewentualnie PETG.
- Czy będzie gorąco? Samochód latem, okolice lampy, zmywarka, parapet od południa – PLA nie wytrzyma. PETG, ABS lub ASA.
- Czy będzie obciążone lub narażone na uderzenia? PLA jest sztywne, ale pęka gwałtownie. PETG ugina się zanim pęknie, co w uchwytach i zatrzaskach jest zaletą.
- Czy ma być elastyczne? Tylko TPU. Żaden sztywny materiał nie zastąpi uszczelki czy odboju.
- Czy ma wyglądać jak gotowy produkt? Wtedy częściej PLA albo ABS, bo ładnie się szlifują i malują. Na zewnątrz – ASA i malowanie.
Jeśli odpowiedzi wskazują dwa materiały, zwykle wybieramy tańszy, który spełnia warunki. Nie ma sensu drukować figurki do gabloty z ASA tylko dlatego, że to „lepszy” materiał.
Czy droższy materiał bardzo podnosi cenę wydruku
Mniej, niż się wydaje. W druku 3D główną część kosztu stanowi czas maszyny – u nas ok. 59 zł netto za godzinę na drukarce standardowej. Materiał to często kilkanaście procent rachunku.
Przykład: element ważący 100 g, drukowany 5 godzin.
- Czas druku: 5 h × 59 zł = 295 zł
- Materiał PLA: 100 g × 0,21 zł = 21 zł – razem z drukiem 316 zł
- Materiał PETG: 100 g × 0,31 zł = 31 zł – razem 326 zł
- Materiał ASA: 100 g × 0,38 zł = 38 zł – razem 333 zł
Do każdego wariantu dochodzi ok. 59 zł za przygotowanie zlecenia. Różnica między PLA a ASA w tym przykładzie to ok. 17 zł. Wybór niewłaściwego materiału kosztuje dużo więcej – bo wydruk trzeba powtórzyć.
Wyjątkiem jest TPU: materiał jest droższy, a elastyczny filament drukuje się wolniej, więc rośnie także czas. Pełne zasady liczenia opisujemy w poradniku ile kosztuje druk 3D.
Najczęstsze pomyłki przy wyborze materiału
Kilka sytuacji, które powtarzają się regularnie:
- Uchwyt do auta z PLA. Działa świetnie do pierwszego upalnego dnia, potem się wygina. Do samochodu – PETG albo ASA.
- Element na zewnątrz z PETG na lata. PETG lepiej znosi pogodę niż PLA, ale przy długiej ekspozycji na słońce wybieramy ASA i dodatkowo malujemy.
- „Najmocniejszy materiał” do makiety. Makieta architektoniczna czy model wystawowy nie potrzebuje wytrzymałości – potrzebuje ostrych detali, a te najlepiej daje PLA.
- Sztywny materiał tam, gdzie potrzebna amortyzacja. Nóżki, odboje, osłony krawędzi z PLA pękają. To zadanie dla TPU.
- Kolor zamiast wykończenia. Klient wybiera materiał w kolorze firmowym, a potem okazuje się, że widać warstwy i element wygląda „domowo”. Gdy liczy się wygląd, lepiej drukować w neutralnym kolorze, zeszlifować, zagruntować i pomalować.
Jeśli nie jesteś pewien, napisz po prostu, do czego ma służyć wydruk – materiał dobierzemy sami i uzasadnimy wybór w wycenie.
A co z innymi materiałami?
Na rynku są też nylon, materiały z włóknem węglowym, kompozyty z drewnem czy metalem, filamenty wysokotemperaturowe. Nasze drukarki wielkogabarytowe pracują także z materiałami technicznymi, ale nie każdy filament pasuje do każdego zlecenia – jeśli potrzebujesz czegoś spoza tabeli, napisz, sprawdzimy możliwości i podamy cenę.
Drukujemy w technologii FDM. Jeśli projekt wymaga bardzo gładkiej powierzchni od razu po wydruku lub detali mniejszych niż ułamek milimetra (biżuteria, miniatury), powiemy wprost, że lepiej sprawdzi się druk żywiczny.
Zamówienie z gotowego pliku opisujemy w poradniku druk 3D z własnego pliku STL, a cenę wydruku możesz sprawdzić od razu w kalkulatorze na wyceny.fabbyprints.com albo na stronie druk 3D z własnego modelu.