Oprawa zeszytowa (zszywka) — kiedy wystarczy
Najprostsza i najtańsza oprawa. Złożone na pół arkusze wkłada się jeden w drugi i zszywa w grzbiecie dwiema (przy dużych formatach trzema) zszywkami. Tak powstaje większość gazetek, cienkich katalogów, programów imprez, instrukcji i broszur.
Dwie rzeczy trzeba wiedzieć od razu:
- Liczba stron musi być podzielna przez 4. Jeden złożony arkusz to 4 strony. Katalog może mieć 8, 12, 16, 20 stron — ale nie 18. Jeśli treści jest na 18 stron, dodajemy dwie albo układ trzeba ścisnąć.
- Górna granica to grubość, nie liczba stron. Przy cienkim papierze zszyjemy więcej stron, przy grubej kredzie mniej. W praktyce zszywka sprawdza się do ok. 48–64 stron. Powyżej broszura źle się zamyka, a środkowe kartki „wychodzą” do przodu i po docięciu mają węższy margines.
Zszywka ma jedną zaletę, o której mało kto myśli: katalog otwiera się płasko i dobrze leży na biurku. Dla gazetki promocyjnej czy cennika to wystarczy.
Oprawa klejona i szyta nićmi
Oprawa klejona (miękka, tzw. klejówka) to składki lub pojedyncze kartki sklejone w grzbiecie i oprawione w okładkę z grubszego kartonu. Wygląda jak książka w miękkiej okładce: ma płaski grzbiet, na którym można wydrukować tytuł. Stosuje się ją od ok. 40 stron w górę, bo przy mniejszej objętości grzbiet jest za cienki, żeby klej dobrze trzymał.
Rodzaj kleju ma znaczenie. Klej PUR trzyma mocniej i jest bardziej elastyczny niż tradycyjny klej termotopliwy (hot-melt), więc kartki nie wypadają nawet przy grubym, kredowym papierze i częstym kartkowaniu. Do katalogów na kredzie, które będą długo w użyciu, zalecamy właśnie PUR.
Oprawa szyta nićmi to wersja najtrwalsza. Składki zszywa się nićmi, a dopiero potem skleja i oprawia. Książka szyta otwiera się lepiej i nie rozpada się po latach. Stosuje się ją w albumach, książkach na lata i publikacjach, które ktoś będzie często otwierał. Jest droższa i dłużej trwa, ale różnicę czuć w ręku.
Spirala i grzbiet drutowy (wire-o)
Oprawa spiralna polega na przedziurkowaniu kartek wzdłuż krawędzi i przewleczeniu przez otwory spirali z tworzywa albo podwójnego drutu (wire-o). Daje dwie rzeczy, których nie da żadna inna oprawa:
- publikacja leży całkowicie płasko i można ją złożyć o 360 stopni,
- liczba stron nie musi być podzielna przez 4 — można dodać jedną kartkę.
Dlatego spirala to standard w kalendarzach ściennych, notesach, instrukcjach obsługi do pracy przy maszynie, materiałach szkoleniowych i cennikach używanych przy ladzie. Wadą jest brak grzbietu z tytułem — na półce takiej publikacji nie widać — i nieco mniej eleganckie wrażenie przy katalogu premium. Często dodaje się przezroczystą okładkę z folii i tylną okładkę z twardego kartonu.
Oprawa twarda — książki i ekskluzywne katalogi
Twarda okładka to tektura introligatorska obleczona zadrukowanym papierem lub materiałem. Wkład może być klejony albo szyty nićmi. Wybiera się ją, gdy publikacja ma reprezentować firmę przez lata: albumy jubileuszowe, monografie, katalogi premium, książki.
To najdroższa i najdłużej wykonywana oprawa, bo dochodzi kilka dodatkowych etapów ręcznej pracy. Przykład z naszego cennika: 100 książek A5 w twardej oprawie, 164 strony, wnętrze czarno-białe na offsecie 90 g, to ok. 2 970 zł netto. Cena orientacyjna — potwierdzamy ją po zapoznaniu się z projektem.
Twardą oprawę łatwo uszlachetnić: tłoczeniem, złoceniem, lakierem wybiórczym na okładce. Więcej o tym w tekście uszlachetnienia druku.
- 24 hekspres przy druku (tusze UV nie wymagają schnięcia)
- ok. 3 dnistandardowa realizacja
- do 14 dniduże i nietypowe projekty z montażem
Plus dostawa kurierem zwykle 1–2 dni. Podaj datę w briefie — ułożymy produkcję pod Twój termin.
Liczba stron a wybór oprawy
| Oprawa | Liczba stron | Wygląd i trwałość | Typowe zastosowania |
|---|---|---|---|
| Zeszytowa (zszywka) | 8–64, podzielna przez 4 | Lekka, ekonomiczna | Gazetki, cienkie katalogi, programy, instrukcje |
| Klejona (hot-melt) | od ok. 40 | Płaski grzbiet, średnia trwałość | Raporty, katalogi na krótszy okres |
| Klejona PUR | od ok. 40 | Płaski grzbiet, mocna | Katalogi na kredzie, cenniki na rok |
| Szyta nićmi | od ok. 48 | Bardzo trwała, dobrze się otwiera | Albumy, książki, publikacje na lata |
| Spirala / wire-o | dowolna | Leży płasko, brak grzbietu | Kalendarze, notesy, instrukcje, szkolenia |
| Twarda | od ok. 48 | Najbardziej reprezentacyjna | Książki, albumy, katalogi premium |
Granice są orientacyjne — zależą od grubości papieru. Kreda 170 g szybciej „rośnie” w grzbiecie niż offset 80 g, więc przy grubym papierze przejście ze zszywki na klejoną następuje wcześniej. Jeśli nie masz pewności, przyślij liczbę stron i rodzaj papieru — doradzimy. Szerzej o całym procesie zamawiania piszemy w tekście katalog firmowy: liczba stron, oprawa, papier i nakład.
Jak przygotować plik pod konkretną oprawę
Każda oprawa wymaga trochę innego pliku. Najważniejsze zasady:
- Zszywka — plik w kolejnych stronach (1, 2, 3…), nie w rozkładówkach do impozycji; to robimy my. Przy grubszych broszurach zostaw większy margines zewnętrzny, bo kartki środkowe po docięciu są węższe.
- Oprawa klejona — zostaw szerszy margines od strony grzbietu (min. ok. 10–15 mm), bo część strony „ginie” w klejeniu. Nie umieszczaj ważnych elementów ani grafik przechodzących przez środek rozkładówki.
- Okładka klejona i twarda — przygotowuje się jako jeden plik: tył + grzbiet + przód. Szerokość grzbietu zależy od liczby stron i papieru; podajemy ją przed projektem okładki. W twardej oprawie dochodzi zapas na zawinięcie okładki na tekturę.
- Spirala — zostaw ok. 10–15 mm wolnego miejsca od strony dziurkowania.
- Zawsze spady 3 mm i PDF w CMYK — szczegóły w tekście PDF do druku — ustawienia eksportu.
Każdy plik sprawdzamy przed drukiem w ramach zamówienia. Jeśli wolisz oddać skład w nasze ręce, zrobi go nasze studio — patrz projekt graficzny i DTP.