Skąd się biorą formaty A
Cały system opiera się na jednej sprytnej proporcji: dłuższy bok jest √2 razy dłuższy od krótszego (ok. 1,414). Dzięki temu, gdy przetniesz arkusz na pół wzdłuż dłuższego boku, dostajesz dwa mniejsze arkusze o dokładnie tych samych proporcjach. Z A4 robią się dwie A5, z A3 — dwie A4.
Punktem wyjścia jest A0 o powierzchni 1 m². Stąd prosta zależność: A1 to pół metra kwadratowego, A2 ćwierć, A4 to 1/16 m². W drukarni bardzo to ułatwia liczenie — wiemy od razu, ile użytków zmieści się na arkuszu i jak przeliczyć cenę za m² na cenę za sztukę.
Norma obowiązuje w Europie i w większości świata. Wyjątkiem są USA i Kanada, gdzie używa się formatów Letter (216 × 279 mm) i Legal (216 × 356 mm). Jeśli plik przychodzi od kontrahenta zza oceanu, zawsze sprawdzamy, czy nie jest w Letter — po przeskalowaniu do A4 marginesy się rozjeżdżają.
Tabela formatów A0–A8 w mm i w pikselach
| Format | Wymiar w mm | Piksele przy 300 dpi | Typowe użycie |
|---|---|---|---|
| A0 | 841 × 1189 | 9933 × 14043 | Plakaty wystawowe, plany, rysunki techniczne |
| A1 | 594 × 841 | 7016 × 9933 | Plakaty, plansze, plakaty do potykaczy |
| A2 | 420 × 594 | 4961 × 7016 | Plakaty w witrynach i na tablicach ogłoszeń |
| A3 | 297 × 420 | 3508 × 4961 | Małe plakaty, menu, cenniki, rysunki |
| A4 | 210 × 297 | 2480 × 3508 | Papier firmowy, ulotki, oferty, katalogi |
| A5 | 148 × 210 | 1748 × 2480 | Ulotki, broszury, notesy, zaproszenia |
| A6 | 105 × 148 | 1240 × 1748 | Ulotki, pocztówki, vouchery |
| A7 | 74 × 105 | 874 × 1240 | Bilety, karty rabatowe, małe ulotki |
| A8 | 52 × 74 | 614 × 874 | Etykiety, metki, bilety |
300 dpi to rozdzielczość, której potrzebujemy do druku oglądanego z bliska — ulotki, katalogu, plakatu w pomieszczeniu. Przy dużych formatach oglądanych z kilku metrów wystarcza mniej; piszemy o tym w tekście jaka rozdzielczość do druku wielkoformatowego. Wymiary w tabeli to format netto, czyli po docięciu.
Formaty B i C — plakaty i koperty
Seria B wypełnia luki między formatami A. B1 leży pomiędzy A0 a A1, B2 między A1 a A2 i tak dalej. Najczęściej spotkasz:
- B1 — 707 × 1000 mm, klasyczny format plakatu kinowego i koncertowego,
- B2 — 500 × 707 mm, plakaty w szkołach, urzędach, na słupach ogłoszeniowych,
- B3 — 353 × 500 mm, mniejsze plakaty i kalendarze ścienne,
- B5 — 176 × 250 mm, zeszyty, książki, niektóre katalogi.
Seria C powstała z myślą o kopertach. Koperta C4 (229 × 324 mm) mieści płaską kartkę A4, C5 (162 × 229 mm) — A4 złożoną na pół albo A5, a C6 (114 × 162 mm) — A4 złożoną dwa razy. Do tego dochodzi popularna koperta DL (110 × 220 mm) na A4 złożoną na trzy.
Jeśli zamawiasz koperty z nadrukiem razem z papierem firmowym, dobierz format koperty od razu do tego, jak list będzie składany.
Formaty specjalne: DL, kwadrat, billboard
Nie wszystko, co drukujemy, mieści się w normie ISO. Kilka formatów spoza niej spotkasz bardzo często:
- DL (99 × 210 mm) — ulotka o szerokości 1/3 A4. Wchodzi do koperty DL, dobrze leży w stojakach na ulotki i w dłoni. Folder DL powstaje z A4 złożonej na trzy.
- Kwadrat (np. 148 × 148 mm, 210 × 210 mm) — zaproszenia, katalogi produktowe, książeczki. Wygląda inaczej niż standard, ale z arkusza zostaje więcej odpadu, więc bywa nieco droższy.
- Wizytówka — w Polsce i większości Europy 90 × 50 mm lub 85 × 55 mm.
- Formaty billboardowe — liczone w metrach, nie w seriach A czy B. W Polsce standardowy billboard ma 504 × 238 cm, popularne są też tablice 6 × 3 m; w innych krajach wymiary bywają inne, więc zawsze pytamy o wymiar konkretnej tablicy.
Przy plakatach do ram citylight i na billboardy liczy się wymiar ramy, a nie wymiar normy — o tym piszemy na stronie plakaty citylight i blueback.
- 24 hekspres przy druku (tusze UV nie wymagają schnięcia)
- ok. 3 dnistandardowa realizacja
- do 14 dniduże i nietypowe projekty z montażem
Plus dostawa kurierem zwykle 1–2 dni. Podaj datę w briefie — ułożymy produkcję pod Twój termin.
Format netto, brutto i spady
To najczęstsze źródło nieporozumień przy plikach. Format netto to wymiar gotowego produktu po docięciu, np. A4 = 210 × 297 mm. Format brutto to format netto powiększony o spady — zwykle 2–3 mm z każdej strony przy małym formacie. Plik ulotki A4 ze spadami 3 mm ma więc 216 × 303 mm.
Po co? Gilotyna tnie z niewielką tolerancją. Jeśli tło kończy się dokładnie na krawędzi formatu, po cięciu może zostać biała nitka papieru. Spad to zapas grafiki, który zostaje odcięty. Teksty i logo trzymaj z kolei kilka milimetrów od krawędzi w drugą stronę — w tak zwanym marginesie bezpiecznym.
W skrócie:
- Ustaw dokument na format netto (np. 210 × 297 mm).
- Dodaj spady 3 mm (przy ulotkach i plakatach), tło wyciągnij aż do krawędzi spadu.
- Ważne treści trzymaj min. 3–5 mm od linii cięcia.
- Wyeksportuj PDF ze spadami.
Więcej szczegółów i przykładów jest w tekście spady drukarskie — co to jest.
Jaki format do czego
Kilka praktycznych podpowiedzi, które dajemy klientom przy ladzie:
- Ulotka do rozdawania — A6 lub DL. A5 przy bogatszej ofercie. Szerzej o wyborze w tekście jaki format ulotki wybrać.
- Plakat do witryny — A2 lub B2; na tablicę ogłoszeń w bloku — A3 lub A4.
- Plakat eventowy, kinowy — B1 albo A1.
- Papier firmowy, oferty — A4, do tego koperta DL lub C4.
- Katalog — A4 lub A5, ewentualnie kwadrat; liczba stron zawsze podzielna przez 4 przy oprawie zeszytowej.
Orientacyjne ceny z naszego cennika, netto: plakaty A2 na kredzie 170 g — ok. 120 zł za 10 szt. i ok. 363 zł za 100 szt.; papier firmowy A4 — ok. 207 zł za 500 szt.; folder DL 6-stronicowy — ok. 368 zł za 1000 szt. Ceny są orientacyjne i potwierdzamy je po kontakcie, a nietypowe formaty wyceniamy po krótkim opisie.