Gegoten of geëxtrudeerd acrylaat (GS/XT) – welke kiest u

Hoe gegoten en geëxtrudeerd acrylaat worden gemaakt

Beide soorten zijn hetzelfde materiaal – polymethylmethacrylaat (PMMA), in de volksmond plexiglas, perspex of acryl. Ze verschillen in productiewijze, en dat zie je terug bij het bewerken.

Gegoten acrylaat (GS, cast) ontstaat door een vloeibare massa tussen twee glasplaten te gieten en langzaam te laten polymeriseren. De plaat heeft lange polymeerketens, is harder en heeft weinig spanning. Nadeel is een grotere diktetolerantie – een plaat van 3 mm kan plaatselijk iets dikker of dunner zijn.

Geëxtrudeerd acrylaat (XT, extruded) ontstaat in een continu proces: gesmolten granulaat wordt door een matrijs geperst en met walsen gekalibreerd. De plaat heeft een heel gelijkmatige dikte en is goedkoper te maken, maar heeft kortere ketens en spanning in de extrusierichting.

Op het eerste gezicht zien de platen er hetzelfde uit. Het verschil merkt u pas bij laser, frees, lijm en brander.

Lasersnijden en randen polijsten

Beide soorten zijn goed met de laser te snijden – de rand wordt glad en glanzend, zonder extra polijsten. De verschillen:

• GS geeft een zeer schone rand, met minder risico op haarscheurtjes langs de rand op termijn.
• XT smelt makkelijker, dus de laser snijdt het vlot, maar er blijft spanning in de rand. Komt zo'n onderdeel later in aanraking met lijm op oplosmiddelbasis of een reinigingsmiddel met alcohol, dan kan het barsten in een netwerk van fijne scheurtjes.

De dikte telt: met de laser snijden we acrylaat tot ca. 10 mm, maar boven ca. 8 mm gaat de randkwaliteit achteruit en adviseren we frezen. Indicatieve prijzen:

• lasersnijden acrylaat tot 5 mm – ca. € 0,70 excl. btw per strekkende meter snijpad,
• lasersnijden acrylaat 6–10 mm – ca. € 1,40 excl. btw per strekkende meter,
• CNC-frezen materiaal tot 5 mm – ca. € 2,10 excl. btw per strekkende meter, tot 10 mm – ca. € 2,80 excl. btw,
• randen vlampolijsten – ca. € 3,30 excl. btw per strekkende meter, diamantpolijsten (spiegeleffect) – ca. € 8 excl. btw per strekkende meter.

Bij frezen is het voordeel van GS duidelijk: XT wordt bij lagere temperatuur zacht, dus bij verkeerde parameters smelt het en 'plakt' het aan de frees. Meer over bewerking in CNC-frezen van acrylaat, pvc en dibond. Dienst: snijden en buigen van platen.

Warm buigen en lijmen

Buigen. Acrylaat wordt lineair gebogen na verwarmen langs de buiglijn. XT wordt bij lagere temperatuur zacht en buigt makkelijker, maar bij oververhitting ontstaan ook sneller bellen en vervormingen. GS heeft meer warmte nodig, maar de buiging is stabiel en vervormt minder in de loop van de tijd. In de praktijk zijn beide soorten geschikt voor gebogen standaards, folderhouders of displays. Lineair warm buigen kost bij ons ca. € 6 excl. btw per meter buiglijn.

Lijmen. Hier raden we GS aan. Acrylaat lijmen met een heldere naad (bakken, urnen, vitrines, kastvormige displays) vraagt materiaal zonder spanning – XT kan na lasersnijden en lijmen bij de naad gaan barsten, zelfs na een paar dagen. Acrylaat lijmen kost bij ons ca. € 8 excl. btw per meter naad.

De fout die we het vaakst zien: de klant maakt een XT-display zelf schoon met een middel met alcohol of oplosmiddel en heeft na een week een netwerk van scheurtjes. Acrylaat reinigt u met water, een mild schoonmaakmiddel en een zachte doek.

Gravure en UV-print op acrylaat

Lasergravure is waar het verschil het meest zichtbaar is:

• op GS wordt de gravure wit, mat en contrastrijk – het lijkt gezandstraald. Werkt goed op bordjes, awards en signing.
• op XT is de gravure transparanter, minder contrastrijk, soms met gesmolten randen.

Bestelt u een bordje met gegraveerde tekst, dan geeft een GS-plaat een beter resultaat. Oppervlaktegravure rekenen we vanaf ca. € 0,55 excl. btw per dm², bij een minimale orderwaarde voor laserwerk van ca. € 14 excl. btw. Meer over de techniek in lasergraveren.

UV-print hecht op beide soorten. Op helder acrylaat printen we met een witte onderlaag (zodat de kleuren niet doorschijnen), vaak aan de achterzijde – dan is de print beschermd door de plaat en ziet u hem door het materiaal heen. Helder acrylaat 3 mm met UV-print en witte onderlaag kost ca. € 43–60 excl. btw/m². Zo ontstaan onder meer gevelborden en naamborden op afstandhouders.

Opaal, gekleurd, spiegel en antireflex acrylaat

Naast helder acrylaat zijn er een paar varianten die we dagelijks tegenkomen:

• Opaal (melkwit) – verspreidt LED-licht, dus standaard voor fronten van lichtbakken en verlichte letters. Opaal acrylaat 3 mm met UV-print kost ca. € 48–70 excl. btw/m². Bij lichtbakfronten is het belangrijk dat de plaat gelijkmatig opaal is – anders ziet u de LED-puntjes.
• Gekleurd – dekkend of transparant in kleur. Goed voor 3D-letters en decoratieve elementen zonder print.
• Spiegel – imiteert een spiegel en breekt niet. Heeft een kwetsbare spiegellaag aan de achterkant en is makkelijk te bekrassen, dus niet geschikt voor intensief gebruik en buigen met kleine radius.
• Antireflex (mat) – vermindert reflecties, gebruikt in fotolijsten en stoepborden.

Bij afwijkende kleuren en varianten verschilt de beschikbaarheid tussen GS en XT – we kiezen het materiaal bij het ontwerp en laten weten als de gekozen variant maar in één versie bestaat.

Welk acrylaat kiest u – tabel

Weet u niet wat u nodig heeft, beschrijf dan waarvoor het onderdeel dient, hoe het wordt gemonteerd en of het gelijmd of gegraveerd wordt. Wij kiezen plaat en dikte. Vragen over acrylaat tegenover andere platen beantwoordt dibond, acrylaat of pvc. We snijden onderdelen ook in series voor toonbankdisplays.

De minimale orderwaarde is ca. € 24 excl. btw. De prijzen hierboven zijn indicatief – het definitieve bedrag bevestigen we na ontvangst van het bestand (DXF, SVG, PDF met contouren) of een tekening met maten.